دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
یادداشتی از دکتر حمیدرضا شریعتمداری؛
از کرونا تا کرونازدگی!
قابل توجه ثبت‌نام کنندگان در آزمون اشتمال و تافل؛
زمان برگزاری آزمون اشتمال به تعویق افتاد
پیام آیت الله صافی گلپایگانی به مناسبت ماه رجب
این اوقات را غنیمت داشته برای نجات ممالك اسلامی دعا كنید
یادداشتی از دکتر صادق نیا؛
بیماری و مرگ واقعیّت‌های اجتماعی
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب تشریح کرد:
جامعه کبیره احتجاج امام بر جریان غلات است
قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران؛
سلسله نشست‌های روش‌شناسی برگزار می‌شود

مبحث توحید در اوپانیشادها مطرح شده است

 
تاریخ انتشار: 1398/11/03    

مبحث توحید در اوپانیشادها مطرح شده است

نشست علمی «پژوهشی بر توحید در ادیان ایران و هند (با تکیه بر اوستا و اوپانیشادها)» به همت انجمن دانش‌آموختگان دانشگاه ادیان و مذاهب روز پنجشنبه 26 دی 98 در سالن شهید بهشتی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر فرزانه اعظم لطفی در نشست علمی «پژوهشی بر توحید در ادیان ایران و هند (با تکیه بر اوستا و اوپانیشادها)» درباره توحید در متون کهن هندوئیسم گفت: توحید مبحث بسیار پیچیده‌ای است به همین خاطر چه در ایران و چه هند همیشه سؤال بوده که آیا در ادیان هند و ایران باستان مبحث توحید مطرح هست یا نه.

وی در ادامه به بررسی مسئله توحید در حوزه زبان و ادبیات پرداخت و گفت: اوپانیشاد در هندوستان از قبل از میلاد مسیح و قبل از بودا وجود داشته است. در آن زمان برهمنیت (هندوئیسم متحجرانه) متکی بر نظام کاستی در چهار طبقه رایج بود. البته این نظام تا حدودی در حال حاضر هم وجود دارد.

دکتر فرزانه اعظم لطفی هم‌چنین گفت: در دوره برهمنیت بحث چندخدایی مطرح بود. بسیاری از کسانی که در ریگ وداها تحقیق کرده‌اند، مشاهده کرده‌اند که در ریگ وداها کاملاً به مسئله توحید اشاره شده است ولی کاهنان معابد به خاطر سوء‌استفاده از جمعیت میلیونی معتقد به هندوئیسم مانع نشر توحید شده بودند. آن‌چه در اوپانیشادها آمده، خدایی است که رنگ و بو ندارد، جا به جا نمی‌شود، خصوصیات مادی ندارد و مطلق است. تحقیق و بررسی در مورد آن یک مقدار باعث زیر سؤال رفتن سیستم کاستی می‌شد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران هم‌چنین گفت: قرون پانزدهم و شانزدهم، عصر طلایی فرهنگ هندوستان است. اکبر شاه پادشاه هند در این دوره تصمیم به ترجمه اوپانیشادها گرفت. هدف او تقریب بین ادیان مختلف به‌خصوص اسلام و هندوئیسم بود.

دکتر لطفی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: اوپانیشادها یک سفر درونی است. شخص پیرامون خود را نگاه می‌کند و در پی هدف از آفرینش است. در بخشی از اوپانیشاد آمده است که خداوند یکی است و ثانی ندارد. در این که خداوند (ایشوارا) یکی است، هیچ اختلافی نیست. رابطه بین خدا و انسان در عرفان اسلامی رابطه بین بنّا و بنا نیست بلکه رابطه بین انسان و سایه‌اش و آینه و شخص است. همین موارد در اوپانیشاد به وضوح آمده است.

در ادامه این نشست، حاضران سؤالات خود را مطرح و دکتر اعظم لطفی به سؤالات استادان و دانشجویان حاضر در جلسه پاسخ گفت. سپس دکتر محمد شکری فومشی درباره توحید در دین زرتشت به سخنرانی پرداخت و گفت: مباحث مطرح شده توسط خانم لطفی به این شکل شفاف و روشن در حوزه ایران‌شناسی مطرح نیست. شاید مباحث به آن درجه از رشد نرسیده و شاید این مباحث آن‌قدر پیچیده است که پژوهشگران هنوز به نقطه مطمئنی نرسیده‌اند که آیا واقعاً باید دین زرتشت را یک دین توحیدی بدانیم یا یک دین ثنوی. دو قرن روی این مسئله بحث جدی شده است.

وی افزود: برای ورود به این بحث بغرنج در دوره ایران باید زاویه دید و روش کار را کمی تغییر دهیم. هنوز محورها برای شناسایی این مبحث مشخص نیست. باید متدولوژی خود را تغییر دهیم و به جای این‌که حقیقتاً خداشناسی کنیم، اول باید مسئله شر در زرتشت را بررسی کنیم و ببینیم شر از کجا ناشی می‌شود. دیگر آن‌که تعریفی که ممکن است از مثلاً توحید ارائه شود، از سوی هرکس متفاوت باشد. ثنویت هنوز شاید درست تبیین نشده است. اصلاً ثنویت یعنی چه؟

دکتری فومشی هم‌چنین گفت: آیا ثنویت به معنی دوگانه‌پرستی است که مطلقاً نیست. آیا به معنی دوگانه‌باوری و دوگانه‌انگاری است؟ آیا من باور دارم که دو انگاره، دو بن هستند که از ازل بوده‌اند و تا انتهای جهان این دو بن کاملاً مستقل با شکاف عمیق و دور از هم عمل‌کرد خودشان را دارند و در پایان جهان آن نیروی شر نابود نمی‌شود بلکه ناکار می‌شود؟ آیا تعریف نیروی شر همان چیزی است که در مکتب مسخیه در جهان اسلام به آن اشاره شده است؟ یعنی بخشی از نور، مسخ شده و فساد به آن دست داده و بخش فاسد نور تبدیل به نیروی شر شده است؟

گفتنی است دکتر فرزانه اعظم لطفی عضو هیئت علمی گروه زبان اردو دانشگاه تهران است. وی دکتری تخصصی زبان و ادبیات اردو را از دانشگاه جواهر لعل نهرو اخذ کرده و صاحب کتب و مقالات متعدد است.


برچسب ها : اعظم فرزانه لطفی, محمد شکری فومشی, اوپانیشاد, دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز