دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب

سلوک، انقطاع و شهادت

 
تاریخ انتشار: 1398/11/02    

سلوک، انقطاع و شهادت

محمدحسین شیخ‌شعاعی دانشجوی دوره دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب در یادداشتی به ارتباط شهادت و عرفان پرداخته است.

کسانی که گام در مسیر سلوک می‌گذارند، غالباً در پیش روی خود درازای پر پیچ و خم راه را می‌بینند و اگرچه نباید به توقع کرامات و توانایی خرق عادات پیش بروند اما می‌دانند که مکاشفات ربانی جز با سالیانی تلاش و خون دل پدید نمی‌آیند، در برخی ادعیه مأثور، راه رسیدن به خداوند بسیار کوتاه توصیف شده اما این تعبیرها چنین معمول است که تأویل به مفهوم کلی سلوک یعنی انس با ذکر حق و نه سفرهای عرفانی برود. اما تناقض موجود در کوتاهی یا بلندی راه، شواهد دیگری هم دارد. تعبیر مجذوبان سالک می‌خواهد تناقض را به تفاوت مذاق و مشرب‌ها تقلیل دهد اما هم‌چنان با این سؤال روبه‌روست که به هرحال، وجود منازل به عنوان یک اصل پذیرفته‌شده، مستلزم سلوک مدام و گام به گام نیست؟

از این‌ها بگذریم و با سؤال جدی دیگری هم‌دل شویم که امروز تفاوت سلوک عارفان را با تجربه‌های عارفانه «شهیدان» که گاه با کرامات و مکاشفاتی نیز همراه بوده، مقایسه می‌کند و فارغ از داوری ارزشی، از چیستی رابطه این دو و ماهیت عرفان شهیدان، پرس‌وجو می‌کند و البته به این مسئله ختم می‌شود که چگونه می‌توان مدل موفق و سریع و پرثمر شهیدان را الگو قرار داد و در زندگی روزمره دنبال نمود؟ آیا اساساً چنین چیزی ممکن است؟

به عنوان یک وجه تمایز، آیا حضور مربی یا پیر و مرشد را می‌توان در این الگو کنار گذاشت؟ و اگر نه، چگونه شهیدان عارف این کار را انجام دادند؟

فارغ از طرح اصل مسئله که هدف اصلی از این نوشتار کوتاه بود، اگر بخواهیم نتیجه‌ای از این بحث بگیریم، مهم‌ترین امر این است که تجربه شهیدان عارف را بازکاوی کنیم و جنس آن را با توجه به آن‌چه در سنت کهن عرفان و تصوف داریم، بازشناسیم. چنین بررسی‌ای حتماً بسیار طول و تفصیل خواهد داشت اما به عنوان یک فرضیه مایلم به نکته‌ای اشاره کنم که کاملاً با فرهنگ شرقی ایرانی اسلامی عرفانی ما پیوند دارد و به عنوان یک کلید طلایی بلکه اساس بنیادین از سوی همه مشرب‌های باطنی در هر سطحی حتی متدینان ضدعرفان پذیرفته شده است و آن «انقطاع» است.

چرا تعبیر «الهی هب لی کمال الانقطاع الیک» چنین در گستره‌ای عام مورد اقبال قلبی جوانان مستعد است؟ و آیا در تحلیل شرایط حاکم بر جبهه‌های جنگ، دیروز در دفاع مقدس هشت ساله و امروز در میدان‌های دیگر، انقطاع را مهم‌ترین عامل رشددهنده که از آغاز تا انتها چونان استادی دل‌سوز و پیگیر، فرد را سرپرستی و هدایت می‌کند، نمی‌توان دید؟

آن‌چه می‌ماند، این است که در تلفیق این مدل با شرایط روزمره جاری چگونه باید انقطاع را با حضور تام در هستی که قاعدتاً با لذت‌ها و مسرت‌هایی همراه است، جمع نمود؟


برچسب ها : محمدحسین شیخ شعاعی, دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز