دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
اندیشمند فرانسوی در بازدید از دانشگاه ادیان و مذاهب:
دانشگاه ادیان و مذاهب یک جهان است
ریاست دانشگاه در آیین آغاز دوره‌های شیعه‌شناسی و مطالعات زن:
دانشگاه ادیان و مذاهب متعلق به همه انسان‌ها است
حجت‌الاسلام والمسلمین حمیدرضا مطهری؛
میلاد ائمه(ع) را همانند شهادت گرامی بداریم
دکتر شریعتمداری در گفتگو با ایکنا؛
غدیر و امامت؛ منادی تفاهم و همدلی
حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب؛
این هنر دانشگاه ادیان و مذاهب است که حدیث غدیر را تبیین کند
مشاور رسانه‌ای رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب:
مدرسه جهانی اميرالمؤمنين(ع) را برای تربیت بشر جدی بگیریم

بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه تا پایان قرن پنجم

 
تاریخ انتشار: 1397/12/21    

بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه تا پایان قرن پنجم

جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو نعمت‌الله چوگانی با عنوان «بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه تا پایان قرن پنجم» روز سه‌شنبه 21 اسفندماه 1397 برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو نعمت‌الله چوگانی با عنوان «بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه تا پایان قرن پنجم»، دکتر علی آقانوری به عنوان استاد راهنما، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر یوسف غضبانی به عنوان استاد مشاور و حجت‌الاسلام دکتر ابوالحسن غفاری، دکتر رحمان بوالحسنی و دکتر محمدعیسی جعفری به عنوان استادان داور حضور داشتند.

 

در چکیده این رساله آمده است:

گروهی از صوفیان در نیمه­ی دوم قرن سوم پایه­های نهضتی اصلاح­طلب را در تصوف بنیان نهادند که به دلیل اتخاذ روش و پایبندی به برخی باورها، طریقت «ملامتیه» نام گرفتند. آنان جریانی علیه تصوف نبودند، بلکه با ارائه اصول و راه­کارهایی می­خواستند تصوف به اصول ساده و اولیه­ی خود بازگردد و از پیرایه­ها و آراستن­ها رهایی یابد. عنوان جستار پیش روی «بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه تا پایان قرن پنجم» است که داده­های آن به شیوه­ی کتابخانه­ای گردآوری و با روش توصیفی ـ تحلیلی پردازش و در سه فصل: «بازخوانی و نقد طریقه ملامتیه از منظر مشایخ صوفیه در دوره نخستین (قرن سوم)»، دوره میانی (قرن چهارم) و دوره پایانی (قرن پنجم) واکاوی شده است.

در دوره نخستین (قرن سوم)، مشایخ بغداد و جز آنها، مبادی طریقت یادشده که متکی بر ملامت و اتهام دائمی نفس بود را مورد نقد و مناقشه جدی قرار دادند و آنها را به دوبینی و ثنوی­گری متهم ساختند.

 در دوره میانی (قرن چهارم)، برخی مشایخ که بیشتر تحت تأثیر مشایخ بغداد و جنیدی­مسلک بودند، نقد مشایخ پیشین خود را بازگفته و افزون بر آن، در آثار خود از برخی ناموران و مشایخ اصلی ملامتیه هیچ یادی نکرده­اند که نشان­دهنده گسل و شکاف قدیمی میان صوفیان بغداد و خراسان است. در مقابل، برخی مشایخ و مشاهیر صوفیه نیز با ارائه چهره­ای مثبت از این طریقت، بی هیچ انتقادی، به معرفی اصول آنها پرداخته حتی ایشان را در مرتبه­ای فراتر از صوفیان مدرسه بغداد نشانده­اند.

انتقادها و اظهار­نظرها در دوره نخستین و میانی وقتی شکل گرفت که هنوز آلودگی­ها و افراط­ها دامن ملامتیان را نگرفته بود. بیشتر مشایخ صوفیه در دوره پایانی (قرن پنجم) ضمن ستایش ملامت و احترام به ملامتیان پیشین، درباره ملامتیان عصر خود، نظر مثبتی نداشتند، از منظر آنان این­گونه بینش­ها و کنش­های ملامتیه از چارچوب شریعت اسلام خارج و به اباحی­گری انجامیده است. برپایه سخنان مشایخ این دوره، ملامتیه در قرن پنجم از اصول نخستین خود فاصله گرفته و به کج­روی و افراط روی آورده­اند. پیدا شدن عده­ای بدنامِ خیل نکونامی چند، مسأله انتقاد را تشدید کرد و سبب شد تا آنان بیشتر به نقد و طعن مخالفان گرفتار شوند. در این قرن، افزون بر متصوفه، علمای رسمی نیز با دیده انتقاد و تردید به ملامتیان نگریستند. همچنین برخی صوفیان این دوره به پیروی از مشایخ بغداد، تحریر مفصل­تری از انتقاد آنان ارائه داده­اند. 

 


برچسب ها : نعمت الله چوگانی, دکتری, ملامتیه

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز