 رئیس دانشکده شیعه شناسی:دانشگاه ادیان و مذاهب اعتبار و آبرویی برای حوزه علمیه شده استدکتر شریعتمداری در گفتگو با خبرنگار واحد اطلاع رسانی دانشگاه،دانشگاه ادیان و مذاهب را مرکزی پرجاذبه در داخل و خارج از کشور توصیف کرد و افزود: با اینکه ما اعتبار خود را از حوزه علمیه گرفته ايم ولی از نگاه بیرونی و جهانی، این دانشگاه اعتبار و آبرویی برای حوزه علمیه شده است .
وی ادامه داد: دانشگاه ادیان و مذاهب بازتاب بسیار خوبی در محافل علمی خارج از کشور داشته و به شدت مورد استقبال قرار گرفته است. سفرهایی که اعضای هیات علمیِ ما به دیگر کشور ها دارند و اقبال هیات های علمیِ کشور های مختلف به این دانشگاه ، نشان دهنده استقبال فراوان از این دانشگاه است.
تقویت بنیه علمی طلاب و دانش آموختگان حوزه از مهمترین هدف های این مرکز است و مخاطبان و بهرهوران اصلی آن بیشتر حوزویان هستند.
عضو هیات علمی دانشگاه ادیان و مذاهب از جمله اهداف این دانشگاه را تقویت بنیه علمی طلاب و دانش آموختگان حوزه علمیه دانست و تصریح کرد: ما با تفکر سنتی حوزه در مورد مبانی تفکر شیعه در اصول همراه و همسو هستيم تنها تفاوت ما ، در رويکردها و اولويت هاي علمی و شيوه طرح مباحث با دیگران است. تقویت بنیه علمی طلاب و دانش آموختگان حوزه از مهمترین هدف های این مرکز است و مخاطبان و بهره وران اصلی آن بیشتر حوزویان هستند.
حمیدرضا شریعتمداری با اشاره به اهداف راه اندازی این دانشگاه گفت: مرکز مطالعات ادیان و مذاهب با هدف گسترش مطالعات دين پژوهي در سطح کشور اقدام به گرفتن مجوز از وزارت علوم کرد و با جذب دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد در رشته های ادیان ابراهیمی، ادیان غیر ابراهیمی ، مذاهب اسلامی و عرفان و تصوف سعی کرد تا به اين هدف نزديکتر شود.
رییس دانشکده شیعه شناسی تصریح کرد: در سال1385رشته های دین شناسی و شیعه شناسی به اين رشته ها افزوده شد که مسئولیت گروه شیعه شناسی با رويکرد کلامي به اینجانب واگذار شد. يک سال بعد با افزایش تعداد رشته ها به 9 رشته در قالب سه دانشکده ادیان، شیعه شناسی و مذاهب، رسما هویت دانشگاهی شکل گرفت و 9 رشته در قالب سه دانشکده سامان يافت.
دکتر شریعتمداری با اشاره به تحصیل قريب به 200 دانشجو در دانشکده شیعه شناسی یادآور شد: بیشترین تعداد دانشجویان دانشگاه ادیان و مذاهب متعلق به دانشکده شیعه شناسی است و بیشترین اقبال برای تحصیل در این دانشکده ، به رشته شيعه شناسي با گرايش کلام بر می گردد.
دنیای ادیان میل شدیدی به گفتگو با ما دارد، ولی ما توانایی های لازم، هم از نظر شناخت دیگر ادیان و هم از جهت مهارت های گفتگو نداریم. بنابراین این مرکز راه اندازی شد تا زمینه آشنایی عالمانه و جدید و به روز با دیگر ادیان را فراهم کند و همچنین افرادی مسلط و توانا برای گفتگو با عالمان و محققان دیگر ادیان و مذاهب تربیت شوند.
وی گروه های علمي دانشکده شیعه شناسی را فرق تشیع، مطالعات تاریخ تشیع و شیعه شناسی دانست و افزود: آقایان سيد علي موسوی نژاد، علي رضا ایمانی و محمد جاودان به ترتیب عهده دار مديريت گروه های ذکر شده هستند.قابل ذکر است که اولین ورودي هاي این دانشکده دوره آموزشی خود را به پایان رسانده و مشغول نوشتن پایان نامه هستند.
وی یکی از دلایل راه اندازی دانشگاه ادیان و مذاهب را نیاز حوزویان و برخی از نهادهای فرهنگی کشور به ويژه در عرصه بين الملل دانست و ابراز داشت: حوزویانی که در خارج از کشور مشغول فعالیت های فرهنگی بودند متوجه شدند که دنیای ادیان میل شدیدی به گفتگو با ما دارد، ولی ما توانایی های لازم، هم از نظر شناخت دیگر ادیان و هم از جهت مهارت های گفتگو نداریم. بنابراین این مرکز راه اندازی شد تا زمینه آشنایی عالمانه و جدید و به روز با دیگر ادیان را فراهم کند و همچنین افرادی مسلط و توانا برای گفتگو با عالمان و محققان دیگر ادیان و مذاهب تربیت شوند.
رئیس دانشکده شیعه شناسی ادامه داد: در ادامه کار با اقبال زیادی از طرف افراد و مراکز دين پژوهي در خارج از کشور در جهت شناخت تشيع مواجه شدیم . به همین دلیل بر آن شديم تا در کنار مباحث مربوط به سایر ادیان، دوره های شیعه شناسی را نيز برگزار کنیم تا با استفاده از منابع و دوره هاي علمي و دانشگاهي ، تشیع را به زبان روز عرضه کنیم. به عبارتی هم نگاه علمی خود را به شیعه تقویت کنیم و هم افراد و سرمایه ها و منابعی را در میان مدت فراهم کنیم تا بیانگر تفکر شیعی به زبانی قابل فهم برای دنیای امروز باشند.
سردبير سابق فصلنامه هفت آسمان آرمان اصلی تاسیس دانشگاه ادیان و مذاهب را انجام تحقیق و پژوهش خواند و افزود: ایجاد ارتباط با دیگر ادیان و مذاهب جزو مراحل بعدی کار بود. راه اندازی سیستم آموزشی در این مرکز در راستای شناخت افراد نخبه برای کمک به سیر پژوهشی و با اهداف ارتباطی بوده است.
وی هدف از تشکیل دانشکده شیعه شناسی در دانشگاه ادیان و مذاهب را جذب دانشجو و شناسایی افراد نخبه و پرورش آن هادانست و اظهار داشت: این افراد به واسطه پشتوانه و قوت علمی که از حوزه علمیه کسب کرده اند ، با روش ها و نگرش های جدیدی که در این مرکز مطرح می شود با تشیع آشنا می شوند تا در این زمینه بهتر تحقیق کرده و به نحوي کارآمد تر آثار خود را ارائه کنند و بتوانند جدي و عالمانه وارد بحث و گفتگو با دیگران شوند. البته هنوز پژوهش در این دانشکده به طور جدی انجام نمی شود ، زیرا این رشته نوپاست.ولی در پی فعال کردن بخش پژوهش هستیم و هم اکنون يکي از دانش آموخته گان اين دانشگاه را جهت راهاندازي گروه پژوهشي شيعه شناسي مأمور کرده ايم.
ما در این دانشگاه کلام ، تاریخ و فرق تشیع را از موضع علمی و دانشگاهی و به دور از برخي تعصبات و چالش انگيزي ها بررسی می کنیم. و طبعاً در گفتگو بيش از آنکه در پي تغيير کيش ديگران باشيم در پي شناساندن خود ، نيل به دريافت ها و مواضع مشترک و شناخت همدلانه ديگران هستيم.
اهداف ما در پژوهش عبارت است از : جذب حداقل 15 نفر از دانشجويان رشته هاي سه گانه دانشکده به عنوان پژوهشگر ، تهيه طرح هاي کلان پژوهشي شامل رويکردها، محورهاي اصلي و اولويت ها در عرصه مطالعات تشيع ، جهت دهي به پايان نامه ها ، تشکيل حلقه هاي مطالعاتي تشيع ويژه دانشجويان و نيز حلقه هاي علمي تشيع ويژه استادان و صاحبنظران اين قلمرو.
دکتر شریعتمداری با اشاره به طرح های پژوهشی در دست اقدام گفت: طرح های پژوهشی متعددی است که ما آن ها را دنبال می کنیم. از جمله آنان ، طرح پژوهشی کلام شیعه است که مربوط به «سمت» است و ما با آنها همکاری داریم.طرح پژوهشی آسیب شناسی تشيع نيز از سوی دکتر موحدیان مطرح شده و طرح بزرگی است که ما نیز به جد پيگير آن هستیم.
وی یکی از دلایل مهم ایجاد و راه اندازی رشته شیعه شناسی در دانشگاه ادیان و مذاهب را اقبال زياد به مطالعات شیعه شناسی در جهان عنوان کرد و گفت: هم اکنون، در مراکز حوزوی و محیط های دانشگاهی گرایش و اقبال بسیاری به شیعه شناسی وجود دارد که باید این فرصت را مغتنم شمرده و از آن نهایت بهره را جست. حتی اگر در این زمینه موازی کاری و تکثر هم وجود داشته باشد جاي انتقاد چنداني نيست و در مجموع به تثبيت اين رشته خواهد انجاميد و از اين جهت کاملا مثبت و مطلوب است.
دکتر شریعتمداری اظهار داشت: مراکز حوزوی در مواجهه با ديگران بر نگاه جدلی متکي هستند و بعضی از موسسات مثل شیعه شناسی، با رویکرد اجتماعی و جامعه شناختی به این مهم می پردازند که کار شایسته و پسندیده ای است. اما ما در این دانشگاه کلام ، تاریخ و فرق تشیع را از موضع علمی و دانشگاهی و به دور از برخي تعصبات و چالش انگيزي ها بررسی می کنیم. و طبعاً در گفتگو بيش از آنکه در پي تغيير کيش ديگران باشيم در پي شناساندن خود ، نيل به دريافت ها و مواضع مشترک و شناخت همدلانه ديگران هستيم.
در خارج از کشور نیز کارها ، اقدامات ، رویکردها، آثار و برنامه های دانشگاه مورد اقبال قرار گرفته است و بيش از همه، اين خاستگاه و پايگاه حوزوي ماست که موجب استقبال و مايه شگفتي خارجي ها مي شود.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: ما در عین داشتن اعتقادات راسخ و دغدغه هایی که حوزوی بودن ما آنها را ایجاب کرده، با روش های امروزی که مبتنی بر شیوه های علمی و رویکردی آکادمیک است، به این امر مهم می پردازیم. به همین دلیل کار ما تا حدی متفاوت از دیگران بوده و طبعاً جاذبه و برد بیشتری دارد.
دکتر شریعتمداری با بیان اینکه در دنیای کنونی رویکرد های جدلی گذشته راه به جایی نمی رساند اظهار داشت: ما می توانیم در عین پایبندی به اعتقادات خود به عنوان فردی شیعه همواره در پی حقیقت و کشف وجوه مختلف آن باشیم. دنیای امروز نشان داده که روش های جدلی گذشته و نيز تاکيد و تمرکز بر محورهاي بحث برانگيز و چالش آفريني که هيچ دستاورد ملموسي براي تشيع در بر ندارد، دیگر جوابگو نیست و باید با روش های دیگر در پی هدف خود باشیم.
وی به بیان دلیل ناکارآمدی روش های جدلی پرداخت و گفت: در این روش نمی توان نقاط ضعف و قوت خود را شناخت. چون در رویکرد جدلی، فقط در پی اسکات يا حتي حذف و طرد رقیب هستیم و اينکه ساختار اعتقادی موجود را که در طول تاریخ و در پرتو عوامل گوناگون و از جمله عوامل غير معرفتي شکل گرفته، حفظ کنیم. در حالی که شاید لازم باشد این ساختار و ساختمان را بازسازی کنیم و برخی از برداشت ها و تفسیرهای خود را از نو بسازیم. با رویکرد علمی می توانیم با دیگران تعامل و ارتباط بهتری برقرار کنیم.
دکتر شریعتمداری با بیان اینکه ما در پی ارتقا و گاهی در صدد تغییر ذهنیت حوزویان هستیم، یادآور شد: همه اعضای هیات علمی و بيشتر دانشجویان این دانشگاه، از حوزویان هستند و به عبارتی سرمایه اصلی را از حوزه گرفته ايم.در مرحله اول به دنبال ارتقاي علمي و بينشي هم مسلکان و هم کيشان خود هستيم و در مرحله بعد در پي ارائه تشيع خود به افرادی که گرایش مذهبی و دینی ما را ندارند، خواهيم بود.
وی از استقبال طلاب براي تحصیل در این دانشگاه خبر داد و افزود: ما تا حد بسیاری توانسته ایم با بدنه حوزه ارتباط داشته باشیم و علاوه بر استقبال حوزویان برای تحصیل در این دانشگاه ، استادان حوزه نیز تمایل زيادي به همکاری علمي با دانشگاه ادیان و مذاهب دارند. نهادهای دانشگاهی و مراکز دینی مرتبط با ادیان و مذاهب، ضمن استقبال از همکاری و ارتباط ، تعامل خوبی با ما دارند.در خارج از کشور نیز کارها ، اقدامات ، رویکردها، آثار و برنامه های دانشگاه مورد اقبال قرار گرفته است و بيش از همه، اين خاستگاه و پايگاه حوزوي ماست که موجب استقبال و مايه شگفتي خارجي ها مي شود.
ما به غنا و صلابت تفکر اسلامي و انديشه تشيع امامي و اثنا عشري کاملاً ايمان داريم و مطمئنيم که غور کردن در اين منظومه فکري و ديني و مواجهه جدي و عالمانه با ديگر اديان و مذاهب بر خلاف تلقي برخي ، قطعاً به اعتقاد و التزام بيشتر ما و نيز به رشد و رونق تشيع کمک خواهد کرد.
رئیس دانشکده شیعه شناسی نداشتن بنیه قوی علمی و حوزوی ، عدم آشنایی کافی دانشجویان با منابع اصلی تفکر اسلامی و شیعی ، ضعف در فقه و اصول که به ضعف در استنباط و استدلال مي انجامد ، محدود بودن ظرفیت مقطع کارشناسی ارشد در زمینه ارئه واحد های درسیاي که احیانا دانشجویان در آن دروس ضعف دارند، و برخي ضعفها در نظام پذیرش دانشجو را از نقاط ضعف موجود برشمرد و اظهار داشت: اگر حد نصاب های لازم را در زمینه جذب دانشجو رعایت کنیم می توانیم افراد مستعدتر و تواناتری را جذب و پذیرش کنیم .شایان ذکر است که هم اکنون انگیزه های بالاو استعداد های قوی به طور نسبی در میان دانشجویان بسيار است.
دکتر شریعتمداری در ادامه تصریح کرد: استاداني که به این دانشگاه دعوت می شوند و کلاس ها و برنامه هایی که برگزار می شود آنقدر تأثیر گذار است که موج تحقیق و پژوهش در زمینه شیعه شناسی را در میان دانشجویان و حوزویان موجب شود و نگاه تازه و انگیزه بالایی را به وجود آورد.ما در اين زمينه تا حد زيادي موفق بوده ایم.
وی با بیان اینکه ما در عرصه اديان به گفتگو ، در عرصه مذاهب به تقريب و تعامل گرايش داريم، یادآور شد: با وجود این هنوز ظرفیت لازم را براي اين دو هدف مهم کسب نکردهايم. يعني افراد شايسته اي که که شیعه را خوب بشناسند و بتوانند با زبانی مناسب و با بهره گيري از آداب و مهارت هاي گفتگو آن را بیان کنند نداریم . تحقق این امر مستلزم مطالعات بین رشته ای است. به عبارتی دانشجویانی که به مطالعات شیعه شناسی می پردازند بايد تاحدی نیز با مسیحیت و یهودیت و سایر ادیان آشنا شوند تا بتوانند وارد گفتگو و تعامل با سایر ادیان و مذاهب شوند.طبعا در تعامل با دیگر مذاهب موفق تر هستیم.آنچه ما به دنبال تحقق آن هستیم این است که افرادی داشته باشیم تا هم شناخت کافی از شیعه داشته باشند و هم آشنایی نسبی با دیگر ادیان ، هم واجد مهارت های ارتباط و گفتگو باشند.
رئیس دانشکده شیعه شناسی، مطالعات تطبیقی و بین رشته ای را از مهمترين نیازهای آموزشی دانست و گفت: وجود مطالعات تطبیقی و مقایسه ای و گروه ها، رشته ها و دروس بین رشته ای ،مورد تاکید ما بوده که جدی گرفته نشده است . پیشنهاد ما این است که پس از گذراندن یک دوره تعمیق علمی و پژوهشی در زمینه های مختلف مانند شیعه شناسی، افرادی را برای اهداف پژوهشي و ارتباطی عالی تری که داریم جذب کنیم که این افراد در کنار مطالعات شیعه شناسی ، مطالعات و تحقیقاتي در زمینه سایر ادیان و مذاهب نیز داشته باشند تا بتوانيم به اهداف بلند و عالی که ترسیم شده دست پيدا کنيم. طبعاً توانايي در همه مهارت هايي زباني ( با تاکيد ويژه بر زبان هاي انگليسي و عربي معاصر) بايد ايجاد و احراز شود.
وی در ادامه افزود: ما می توانیم ظرفیت بیشتر و برد بالاتری داشته باشیم ولی متاسفانه سازو کارهای لازم را فراهم نکرده ایم تا تعامل و ارتباطاتي بیش از این داشته باشیم .اگر رویکرد های علمی و تحقیقی و پژوهشی را جدی تر کنیم و اسیر توسعه های آموزشی و ظاهری نشویم و ظرفیت های ارتباطی اي را که داریم،فعال تر کنیم می توانیم برد و تأثیر بیشتری داشته باشیم.
دکتر شریعتمداری در بخش دیگري از سخنان خویش ، به ضرورت مطالعات شیعه شناسی اشاره و تصریح کرد: به دلیل نقش و کارکردی که شیعه در حال حاضر پیدا کرده و تاثیری که انقلاب اسلامی ایران در جهان کنونی داشته موج سنگین شیعه شناسی چه در داخل و چه در خارج از کشور به راه افتاده است.
وی پيروزي انقلاب اسلامي و تحولات سياسي چشمگير متنوع پس از آن و پيشرفت ها و نظريه پردازي هاي فکري در جمهوري اسلامي ايران، نظام ولایت فقیه و تاثیری که امام راحل و انقلاب اسلامي بر جغرافیای فکری اهل سنت و تحولات مهم در اسلام جهان اسلام داشته و پیوستن عراق شیعی به این خط و جریان را از جمله دلایل اقبال دنیا به مطالعات شیعه شناسی عنوان کرد.
رئیس دانشکده شیعه شناسی در ادامه خاطر نشان کرد: مخالفان و معارضان دیرینه ما در جهان اهل سنت که امروزه وهابی ها و سلفی ها آنها را هدایت می کنند، ناخواسته تاثیر زیادی بر اقبال به شناخت شیعه و تشیع در جهان داشته است.طبعا برخی از محافل در دنیای غرب و مثلاً دانشگاه های یهودی فراتر از اهداف علمی ، به دنبال مقاصد سیاسی نیز هستند وشاید بر این باورند که نقاط ضعف کلامی و تاریخی اي در شیعه وجود دارد که اگر باب مطالعات آکادمیک را باز کنند بتوانند این نقاط ضعف را آشکار کنند. ولي ما به غنا و صلابت تفکر اسلامي و انديشه تشيع امامي و اثنا عشري کاملاً ايمان داريم و مطمئنيم که غور کردن در اين منظومه فکري و ديني و مواجهه جدي و عالمانه با ديگر اديان و مذاهب بر خلاف تلقي برخي ، قطعاً به اعتقاد و التزام بيشتر ما و نيز به رشد و رونق تشيع کمک خواهد کرد.
| 
سيستم جامع آموزش
کتابخانه تخصصی
اتوماسیون اداری
تماس با ما
نسخه چاپی
ارسال به دوستان
